CEE Norm ve IEC 60309 aynı şey mi?
Günlük kullanımda “CEE Norm fiş priz”, “sanayi tipi fiş priz” veya “endüstriyel fiş priz” olarak anılan ürünlerin uluslararası standardı IEC 60309’dur. “CEE” adı, bu fişlerin ilk tanımlandığı Avrupa düzenlemesinden (CEE 17) gelir; günümüzde aynı sistem Avrupa’da EN 60309, Türkiye’de TS EN 60309 olarak uygulanır. Yani CEE Norm, IEC 60309 sistemine uygun fiş ve prizlerin yaygın adıdır.
Standardın amacı, endüstriyel ortamlarda güvenli ve hatasız bağlantıdır: farklı gerilim, akım veya faz düzenine sahip bir fiş, yanlış prize fiziksel olarak takılamaz.
IEC 60309 standardının bölümleri
- IEC 60309-1: Tüm endüstriyel fiş, priz ve konnektörler için genel güvenlik ve performans kuralları (1000 V ve 800 A’e kadar).
- IEC 60309-2: 16 A, 32 A, 63 A ve 125 A ürünlerin birbirine takılabilirliğini sağlayan ölçü ve form kuralları. Renk kodu ve saat pozisyonu sistemi bu bölümde tanımlanır.
- IEC 60309-4: Şalterli ve kilitlemeli (interlock) prizler.
Renk kodları: gerilim bir bakışta
CEE fiş ve prizlerde gövde rengi, ürünün çalıştığı gerilim aralığını gösterir.
| Renk | Gerilim aralığı (50/60 Hz) | Tipik kullanım |
|---|---|---|
| Mor | 20–25 V | Çok düşük gerilim (ELV) devreleri |
| Beyaz | 40–50 V | Çok düşük gerilim (ELV) devreleri |
| Sarı | 100–130 V | 110 V şantiye ve el aletleri |
| Mavi | 200–250 V | Monofaze cihazlar, karavan, kamp alanı |
| Kırmızı | 380–480 V | Trifaze makine ve dağıtım |
| Siyah | 500–690 V | Yüksek gerilimli endüstriyel uygulamalar |
Yeşil renk, 60 Hz’in üzerindeki frekanslar (örneğin 100–500 Hz) için kullanılır.
Pin sayısı ve faz düzeni
| Pin | Kontak düzeni | Ne için? |
|---|---|---|
| 3 pin | 2P+E (faz + nötr + toprak) | Monofaze besleme |
| 4 pin | 3P+E (3 faz + toprak) | Nötr gerektirmeyen trifaze yükler (ör. motorlar) |
| 5 pin | 3P+N+E (3 faz + nötr + toprak) | Hem trifaze hem monofaze yük besleyen dağıtım |
| 2 / 3 pin | 2P / 3P (topraksız) | Çok düşük gerilim (ELV) devreleri |
Pin sayısı ve saat pozisyonunun birlikte nasıl okunacağını CEE fişlerde kutup sayısı ve saat pozisyonu rehberinde ayrıntılı anlattık.
Saat pozisyonu (h) ne anlama gelir?
Prize önden bakıldığında kılavuz kanal saat 6 konumunda kabul edilir; toprak kontağının bu kanala göre konumu “saat” cinsinden ifade edilir. 200–250 V monofaze ve 380–415 V trifaze sistemlerde standart konum 6h’dir; 100–130 V (sarı) sistemlerde 4h kullanılır. Farklı konumlar, farklı gerilim/frekans kombinasyonlarının birbirine karışmasını önler.
Akım değerleri: 16 A’dan 400 A’e
IEC 60309-2 standart ölçüleri 16, 32, 63 ve 125 A ürünleri kapsar. Farklı akım değerlerinin gövde ve pin ölçüleri farklı olduğu için 16 A bir fiş 32 A bir prize takılamaz. Daha yüksek akımlar için 160 A ve üzeri ürünler genel kurallar (IEC 60309-1) çerçevesinde üretilir. Bemis gamında 16–125 A CEE Norm ürünlerin yanında 160 A ve 200–400 A yüksek akım fiş ve prizler de bulunur. Hangi değerin seçileceğini akım değerine göre seçim rehberinde bulabilirsiniz.
Koruma sınıfı: IP44 mü, IP67 mi?
CEE ürünler genellikle IP44 (sıçrayan suya karşı) ve IP67 (toz geçirmez, geçici suya daldırmaya dayanıklı) seçeneklerle üretilir. Ortama göre doğru seçim için IP44 ve IP67 arasındaki fark rehberine bakın.
Bemis CEE Norm ürün grupları
- CEE Norm fiş ve prizler: düz fiş, uzatma prizi, makine prizi, duvar prizi ve makine fişi seçenekleri
- Interlock (kilitlemeli) prizler
- CEE Norm adaptörler
- Yüksek amper fiş ve prizler
16 A 
32 A 
63 A 
125 A 
11 kW 
22 kW 
Type 2 
CCS2 
